Noticias de NavarraDiario de Noticias de Navarra. Noticias de última hora locales, nacionales, e internacionales.

Saltar al Contenido

Períodico de Diario de Noticias de Navarra

Nafarroako biztanleen % 4,7k, 24.389k hain zuzen, desgaitasunen bat du

Eskubide Sozialetako Departamentuak pertsona horiek azken urteetan izan duten egoera eta bilakaera jasotzen duten azterlan bat aurkeztu du

navarra.es - Sábado, 19 de Agosto de 2017 - Actualizado a las 17:58h

Nafarroan 0 eta 64 urte arteko pertsonen artean 24.389k dute desgaitasunen bat, hots, biztanle guztien % 4,7a, Errealitate Sozialaren Behatokiko, Plangintzako eta Gizarte Politiken Ebaluazioko zuzendari nagusi Patxi Tuñonek eta Pertsonen Autonomia eta Garapenerako Nafarroako Agentziaren Zerbitzuetako eta Balorazioko zuzendariorde Carmen Maeztuk gaur goizean aurkeztu duten txostenean jasotzen den moduan.

Desgaitasunen bat duten biztanleen erdiak baino gehiagok 46 urte baino gehiago ditu, eta hortik gora desgaitasun gehiago daude. Halaber, azken 14 urteetan desgaitasuna handitu egin du 46 urtetik gorako pertsonen artean, eta 16 eta 45 urtekoen artean murrizten da. Desgaitasunak eragin handiagoa du gizonen artean emakumeen artean baino, hala ere, adina handitzen den heinean aldea murrizten da sexuen arabera, eta azken 14 urteetan desgaitasunaren eragina murriztuz joan da gizonen eta emakumeen artean.

Desgaitasunen bat duen biztanleen erdia ia-ia ezkongabea da. % 42,8 ezkonduta dago eta % 7,9 dibortziatuta, bananduta edo alargun. Azken 14 urteetan ezkongabeen ehunekoa murriztu da;ezkondu, dibortziatu, banandu edo alargunak direnak, berriz, handitu dira. Dibortziatuta edo bananduta dauden biztanleak dira gehien handitu direnak.

Desgaitasun-kategoriei dagokienez, biztanle desgaituen erdiak baino gehiagok desgaitasun fisiko edo motor bat du. Gainerakoen artean, gaixotasun mentala, zentzumen-desgaitasun fisikoa eta adimen-desgaitasuna dute. Minusbaliotasun-mailari dagokionez, txostenaren arabera, biztanleen % 44,4k % 33 eta % 64aren arteko minusbaliotasuna du;% 33,8k % 33tik beherako maila eta gainerako % 21,8k % 64tik gora.

Hauek izango lirateke Nafarroan desgaitasuna duen pertsonaren ezaugarriak: ezkondua, 46 eta 64 urte artean, Nafarroaren erdian bizi dena eta erdi-mailako (% 33 eta % 64 artekoa) zentzumen-desgaitasun fisikoa duena. Bizitzeko moduak Txostenaren beste atal batean Nafarroan desgaitasunen bat duten pertsonak nola bizi diren deskribatzen da, haien etxearen ezaugarriak, bizi diren pertsonak, mendetasun-maila, laguntza pertsonalaren beharra, familia-sarrerak edota jasotzen duten osasun-laguntza kontuan hartuz.

Horrela, Nafarroan desgaitasunen bat duten pertsonak hiru pertsona baino zertxobait gutxiagoz (familiaren batez besteko tamaina 2,8 pertsonakoa da) osatutako etxeetan bizi dira, eta gehienbat desgaitasun fisiko motorra dute. Bestalde, etxean familiaburuak dira. Horien % 15,2 bakarrik bizi dira eta 15 urtetik beherakoek tamaina handiagoko etxeetan bizitzeko joera dute (4 pertsona).

Desgaitasunen bat duten biztanle gehienek mendetasun maila baxua dute, beraz, gaitasun handia dute eguneroko jarduerak egiteko. Laguntza jasotzen duten pertsonen artean emakumeak eta 46 urtetik gorako gizonezkoak nagusitzen dira. Gehien eskatzen diren lanak etxetik kanpoko jarduerak dira, eta gutxien eskatutakoan, etxebizitza barruan egiteko jarduerak.

Gehien eskatzen den laguntza medikuarengana joatea da, eta gutxien eskatutakoa jateko laguntzea. Pertsona horiei senideek edo zerbitzu publikoak ematen dituen esparru pribatuko pertsonek laguntzen diete. Adingabe desgaituren bat duten familiek etxe barruan ematen diete arreta, kanpoko laguntzetara jo gabe, txostenaren arabera. Familia horiek enpleguari osorik uko ez egitea erabakitzen dute gehienbat, eta lana bateratzearekin zerikusia duten laguntzak eskatzen dituzte egoera horri aurre egiteko.

Enpleguari uko egiten diotenean, nagusiki aldi baterako egiten dute. Egoera ekonomikoari dagokionez, laurden bat baino gehiago 1.000 euro garbitik gorako sarrerekin bizi da hilero, eta hil amaierara arte heltzeko arazoak ditu. % 7,8 etxeetan bizi da eta errenta batez besteko familia-errentaren azpitik kokatzen da. Familia bakarreko familiek bost kidetakoek baino zailtasun ekonomiko handiagoak dituzte.

Inkestatutako pertsonek osasun publikoa aukeratzen dute nagusiki. % 33k normalean osasun-zerbitzu pribatuak erabiltzen dituzte, eta ehuneko hori % 44 arte handitzen da 6 urtetik beherakoak badira. Gehien eskatutako osasun-zerbitzu pribatua dentistarena da, eta sei urtetik beherakoen kasuan, logopedia, diagnostikoa eta fisioterapia. 2002. urtetik desgaitasunen bat duten pertsonak dituzten familien kopurua % 13,1 murriztu da.