Haur Hezkuntza: emozioak hezteko laborategia

Haur Hezkuntza ez da soilik ikaskuntza akademikoaren hasiera; haurraren garapen emozional, sozial eta pertsonalaren oinarria ere bada. Jaso ikastolan, argi dugu ikaskuntza esanguratsua izan dadin haurrek beren emozioak ezagutzen, adierazten eta kudeatzen ikasi behar dutela. Horregatik, gure eguneroko jardunean emozioen lanketa ardatz nagusietako bat da, bai hezkuntza-programa espezifiko baten bidez, bai gelan sortu dugun emozioen txokoaren bitartez.

Emozioen kudeaketaren oinarrian emozioen kontzientzia eta auto-erregulazioa daude. Auto-erregulazio emozionala sentimenduak modu egokian kudeatzeko eta bideratzeko gaitasuna da, eta bizitza emozional osasungarri baterako ezinbestekoa. Horrek ez du esan nahi emozioak ukatu edo ezkutatu behar direnik; norberarentzat eta besteentzat kaltegarriak izan daitezkeen emozioei kontrola jartzen ikastea da helburua. Bulkaden kontrola, frustrazioaren onarpena edota helburuak lortzeko iraunkortasuna lantzen dira modu progresiboan.

Gure geletan haurrek beren oinarrizko emozioez kontzientzia hartzen ikasten dute: pozik, haserre, triste edo beldur sentitzen direnean zer gertatzen zaien identifikatzen dute. Horretarako, emozioei izena jartzea funtsezkoa da. Hitzaren bidez, gorputz-adierazpenen bidez, keinuez, marrazkien edo beste adierazpide sortzaileen bidez, haurrek pixkanaka beren barruan gertatzen dena kanporatzen ikasten dute. Halaber, emozioen, pentsamenduen eta portaeren arteko loturaz jabetzen hasten dira: sentitzen dugunak eragina du jokatzen dugun moduan, eta alderantziz, eta biak pentsamenduaren bidez erregula daitezke.

Horretan laguntzeko, emozioen txokoa dugu gelan. Espazio seguru eta lasaia da, haurrek atseden hartu, lasaitu edo bizi duten emozioa adierazi ahal izateko. Bertan material desberdinak aurkitzen dituzte: emozioen kartak, ispiluak, ipuinak, panpinak edo arnasketa ariketak egiteko baliabideak. Txoko horrek aukera ematen die haurrei emozio desatseginei aurre egiteko estrategiak garatzen joateko eta, aldi berean, emozio atseginak eraikitzeko gaitasuna sendotzeko.

Emozioen lanketarekin lotuta dago zuzenean nork bere buruaren estimua. Auto-estimua ez da soilik norberak bere burua nola ikusten duen, baizik eta egiten duen horretan konpetente sentitzeko gaitasuna. Haur Hezkuntzan berebiziko garrantzia du haurrek beren buruarengan eta gaitasunetan konfiantza izateak. Alde batetik, oinarrizko ziurtasun sentimendua lantzen dugu: baldintzarik gabeko maitasunean oinarritua, haurrek jakin dezaten egiten dutena egiten dutela ere, helduen babesa eta maitasuna hor daudela. Bestetik, konpetente izatearen sentimendua sustatzen dugu, haur bakoitzak zerbaitetan arrakasta izateko esperientziak izan ditzan.

Azkenik, ezin dugu ahaztu elkarrekin bizitzen ikastea Haur Hezkuntzako funtsezko konpetentzia dela. Familia-ingurunetik ikastolara igarotzean, haurraren gizarte-harremanak zabaldu egiten dira, eta horrek besteekin harremanak eraikitzeko aukera paregabea eskaintzen du. Jolasa da prozesu horren oinarri nagusia. Jolasaren bidez haurrek besteak ulertzen, entzuten eta errespetatzen ikasten dute; rol desberdinak onartzen dituzte, desadostasunak kudeatzen ikasten dute eta gatazkak modu asertiboan konpontzeko lehen urratsak ematen dituzte. Jolasa, beraz, bizitzarako entrenamendu naturala da, eta hezitzaileontzat haurren sozializazio-maila ezagutzeko tresna baliotsua.

Laburbilduz, emozioen lanketa ez da jarduera isolatu bat, baizik eta gure hezkuntza-proiektuaren muina. Haurrek emozioak ezagutzen, kudeatzen eta partekatzen ikasten duten heinean, pertsona enpatikoak, adeitsuak, autonomoak, lankidetzan eta errespetuan heziak bihurtzen dira. Horixe da, azken finean, Jaso ikastolatik gizarteari egin nahi diogun ekarpena.