Amaiur Ikastola: 40 urte auzolanean, ametsak errotzen eta auzoa loratzen

Iturrama auzoaren bihotzean, 1986ko ikasturtean, haurren irribarreak eta euskarazko lehen hitzak entzun ziren. Garai hartan, amets handiak biltzen zituen ikastetxe txiki bat jaio zen: Amaiur Udal Ikastola. Iruñean euskal eskola publikorik ez zegoen garaian, guraso talde baten kemenak eta irakasle gazte batzuen ilusioak bidea urratzea erabaki zuten. Ez zen urrats erraza izan, itxaropenak gidatutako apustu iruinkor bat baizik: euskaraz bizi eta eskola publikoan euskaraz ikasteko eskubidea lortzea. Hasieratik, ikastola etxe bihurtu zen; gune goxo bat non ikasle eta irakasleek, egunerokoan, elkar ezagutzen zuten. Han ez zen hizkuntza bat soilik irakasten: bizitzeko modu bat, elkarrizketarako espazio bat eta euskal kultura bihotzaren erdigunean jartzen zuen ikastetxea.

Geroztik lau hamarkada igaro diren arren, ilusioz eta ausardiaz ereindako hazi horiek ez dute indarrik galdu; aitzitik, sustraiak sakondu eta fruitu oparoak eman dituzte. Gaur egun, Amaiur Ikastolak Nafarroako hezkuntza publikoaren zerbitzu eta berme guztiak eskaintzen ditu, baina berezko nortasun bati eta jatorrizko izpiritu herrikoiari uko egin gabe. Gure hezkuntza-ereduaren ardatza haurraren garapen integrala da: prozesu pedagogiko bakoitza haurraren behar emozional, sozial eta kognitiboetara egokitzen dugu, bakoitzaren berezitasuna errespetatuz. Horrekin batera, euskara eta euskal kulturaren transmisioa ez da ikasgai soil bat, ikastolako arnasbidea baizik; gure hizkuntza ikasgeletatik haratago, jolastokira eta auzoko kaleetara modu naturalean hedatzen da. Hau guztia, ordea, ez litzateke posible izango eskola-komunitatearen barne-indarrik gabe. Familia, irakasle, ikasle eta langileen arteko lankidetza estua eta auzolana dira gure eguneroko motorra; guztien arteko harreman horrek egiten baitu Amaiur proiektu bizi, parte-hartzaile eta konprometitua.

Iturramako auzoan barrena paseatzean, ikastolaren arnasa sentitu daiteke. Kale eta plazetan aditzen diren irribarreek euskararen soinua daramate barnean. Gure geletan, irakasleak bidelagun bihurtzen dira, haur bakoitzaren berezitasuna babestuz. Irakaslearen lana ez da soilik irakastea; ume bakoitzaren barne-argia indartzea da, norbera bere erritmoan eta bere izatearekin loratu dadin.

Hemen, familien eta eskolaren arteko lotura ez da kudeaketa huts bat; hezkuntza-prozesuaren arima da. Hurbiltasuna eta elkarlana dira gakoak: pertsona talde bat norabide berean lanean, haur bakoitzaren ongizatea bermatzeko. Ezagutza akademikoetatik harago —izan matematika, irakurketa edo musika—, Amaiurren eguneroko zeregina pertsona osoaren lanketa da, hau da, bizitzarako ezinbestekoak diren balioen eta gaitasunen transmisioa. Lau hamarkada hauetako ibilbidean, Amaiur Ikastola ez da soilik ikastetxe bat izan; Iturramako auzoaren bihotz-taupada kementsua bihurtu da. Ikasgeletako hormen artean jaiotzen den hizkuntza eta kultura-grina ez da barruan geratzen; gainezka egin eta auzoko izkinetara hedatzen da, bizitza kolorez jantziz.

Amaiurren 40 urteko historia ez da datu bilduma bat soilik; gure oroimen kolektiboaren altxorra da, ahots, irribarre eta ekarpen bakoitzarekin osatutako mosaikoa. Ikastolako zuhaitzek auzoan erroak bota zituzten bezala, Amaiurrek ere komunitatea josten jarraituko du: euskaratik eta euskaraz, bihotz bakarreko auzo bizi bat eraikiz.