NIE Sariaren banatze eguna berezia da ikastolen komunitatearentzat: garena, babesten duguna eta elkarrekin eraiki duguna ospatzeko eguna izaten delako. 2025eko NIE Saria Bernardo Atxagari eta Jabier Muguruzari eman zaie, gure hizkuntzari eta kulturari ahotsa, forma eta prestigioa eman dizkieten bi sortzaileri, hain zuzen.
Ikastolak sortu ginen eta existitzen jarraitzen dugu euskara esperientzia gizatiar paregabea dela sinesten dugulako. Gure hizkuntza ez da komunikazio hutsa: memoria eta nortasuna ere bada. Hasieratik egin dugu lan euskararen erabilera sustatzeko, normalizatzeko eta transmititzeko eta, horren ondorioz, bere galera saihesteko. Hitz bakoitzak belaunaldi berriei utzi nahi diegun mundu oso bat gordetzen duelako.
Zeregin honetan ezinbesteko bidelagunak izan ditugu eta sari honekin horietako bi ohoratzen ditugu. Jabier Muguruza eta Bernardo Atxaga izan dira hamarkadetan zehar sorkuntzan, euskararen unibertsalizazioan eta gure iruditeria kolektibo garaikidea eraikitzen erreferente sendoak.
Jabier Muguruza euskarazko musikaren ahots berezienetakoa da. Bere akordeoiak, melodiak, hitzak eta sentiberatasunak musikazko paisaia hunkigarri bat sortu dute, hemen eta hemendik urrun. Herrialde askotan aritu da, artista garrantzitsuekin kolaboratu du eta euskarazko musika publiko askotarikoengana hurbildu du, beti fina, sortzailea eta zintzoa izanik.
Bernardo Atxaga gure literaturako izen handienetako bat da. Bere lanek erakutsi dute mundu osora irits litekeela toki txiki batetik idatzita, sustrai sakonak dituen hizkuntza batetik abiatuta. Obabakoak lanetik bere poemetara, haurrentzako istorioetatik lankidetza artistikoetara, Atxagak euskara mundu osoko irakurleengana iristea lortu du eta gure hizkuntza prestigio, miresmen eta errespetu maila gorenera eraman du.
Eta aitortza hau sinbolizatzen duen lan bat badago, bi artista hauek elkarlanean sortutako “Arraroa noski” abestia, 1992ko Nafarroa Oinezerako sortutako kanta, alegia.
Ez zen kanta arrunt bat: baieztapen oihu bat izan zen, besarkada komunitario bat, euskara Nafarroaren ondare bizia dela eta Nafarroa ere euskara dela esateko.
Gainera, bere sorkuntza testuingurutik bertatik zetorren berezitasuna: 1992ko Nafarroa Oinez Vianan ospatu zen eta urte hartako abesti ofiziala askorentzat ahaztezin bihurtu zen. Reggae doinuko kantu koloretsu eta esperimentala izan zen, non euskara beste hizkuntza askorekin nahasi zen: japoniera, ingelesa, arabiera, alemana eta sinhala. Bideo-egileak Manolo Gil eta Enrique Urdanoz izan ziren.
Garai hartan, ausardia hutsa zen hori: Aniztasun linguistikoa erakustea, euskara munduarekin lotzea eta festa giroa modu dibertigarri eta askotarikoan zabaltzea.
Denboraren poderioz, “Arraroa noski” belaunaldi oso baten ereserki bihurtu da, harrotasun, aniztasun eta identitate ikur.
Mezua garbia orduan eta gaur ere: aniztasuna aberastasuna da eta hizkuntza guztiak dira duin, baliotsu eta errespetuz tratatu beharrekoak.
Horregatik guztiagatik, euskararen alde egindako defentsa irmoagatik, ekarpen artistiko ikaragarriagatik, belaunaldiak batzen jakiteagatik eta gure kultura unibertsal bihurtzeagatik, Nafarroako Ikastolen Elkarteak NIE Saria 2025 Jabier Muguruzari eta Bernardo Atxagari eman die. Merezitako, sentitutako eta bihotz-bihotzez eskertutako aitortza da.
Eskerrik asko mundua euskaraz ikusten laguntzeagatik, hunkitzeagatik eta garena eta izan gaitezkeena gogorarazteagatik.
Eta eskerrik asko ere, ikastoletatik, familietatik eta Nafarroako txoko guztietatik altxor hau zaintzen jarraitzen duzuen guztioi.
Gora euskara! Gora gure kultura!
Nafarroako Ikastoletako lehendakaria