‘Laissez faire, laissez passer’

Ez du hilabete bat ere 2026 honek eta guztiz erdiragarria da munduari irekitako edozein leihotatik begiratzea, ikuspegia bolborategi bihurturik. Haien ekintzengatik aitortuko badituzue, esaerak dioen bezala, hemen ez dago balio duen inplosiorik, guztia azken hamarkadan nazioarteko ekintza politikoa katramilatu den laissez faire laissez passer delakoaren ondorioa baita: Donald Trump politikan oldarka sartzea, hasieratik, demokraziaren printzipioak –zeinei esker hautatua izan baitzen– urratzeagatik definitua, eztu eusterik, ez mugarik; ezta ere Putinen edo Nethanyahuren politika espantsionistek, kriminalak biok eta ustelkeritan blai, in ilo tempore botereari torlojutuak; edo Txina komunista –lo zegoen erraldoia, orain erabat esna dago– denek aho txikiarekin gaitzesten dutena, baina guztiek, salbuespenik gabe, beti bezala, interesa eta lankidetza eskatzen jarraitzen diotena; eta, azkenik, Europa deskokaturik nazioarteko desordena berri honetan, batzuen eta besteen mehatxuen aurrean isil aeta diskurtso propiorik gabe, eta desgobernuan murgilduta, lotsa zein pena ematen duen gaitasunik gabeko Batzordeak gidatuta. Eta hori guztia kapitulu bakoitzari datxezkion beste inertzi eta errealitate batzuekin lotuta dago. Panorama etsigarria, bai… Bada ere garatzear dagoen tragedia geopolitikoaz hitz egiten duenik, ni ez naiz hainbeste ausartzen. Era guztierako tragediak denbora luzez ikusten eta bizi ari garelako izango da akaso. Tira, horien aurrean, erantzuna zein izan da? Laissez faire, laissez passer eta kitto.